تعارف و اصطلاحات بكار برده شده

تولید

نیروگاه بخاری

نيروگاهي است كه در آن از انرژي حرارتي سوخت هاي مايع، جامد وگاز جهت توليد بخار و مصرف آن در توربين هاي بخار براي توليد برق استفاده مي شود.

نیروگاه گازی 

نيروگاهي است كه در آن از انرژي حرارتي سوختهاي فسيلي گاز و مايع جهت توليد گاز داغ (دود) و مصرف آن در توربين گاز براي توليد برق استفاده ميشود.

نیروگاه چرخه ترکیبی

نيروگاهي است كه در آن علاوه بر انرژي الكتريكي توليد شده در  توربين هاي گازي از حرارت موجود در گازهاي خروجي از توربين هاي گازي جهت توليد بخاردر يك ديگ بخار بازياب استفاده شده و بخار توليدي در يك دستگاه توربو ژنراتور بخاری توليد انرژي برق مي كند .

نیروگاه دیزلی

نيروگاهي است كه در آن از سوخت نفت گازجهت راه اندازي موتور ديزلی استفاده کرده و انرژی مکانيکی حاصله توسط ژنراتور كوپله شده با آن ، به انرژي الكتريكي تبديل مي شود.  

نیروگاه برق آبی

نيروگاهي است كه در آن از انرژي پتانسيل آب انباشته شده در پشت سدها يا انرژی جرياني آب رودخانه ها  جهت مصرف در توربين آبي براي توليد برق استفاده مي گردد .

نیروگاه برق بادی

مزرعه توربين هاي بادي كه برق توليدي از انرژي باد را به شبكه سراسري تغذيه مي كند را اصطلاحاً نيروگاه بادي مي گويند.

قدرت نامی

 قدرت نامي يك دستگاه توربين يا دستگاه توليدي نيروي محركه از طرف سازنده بر روي پلاك مشخصات آن براي شرايط معيني بر حسب  اسب بخار يا مگاوات نوشته شده است . در ماشينهاي كوچك قدرت نامي بر حسب  كيلووات مشخص مي گردد.

قدرت عملی

بيشترين توان قابل توليد مولد در محل نصب با در نظر گرفتن شرايط محيطي(ارتفاع از سطح دريا، دماي محيط و رطوبت نسبی) است. 

قدرت عملی بیشترین

قدرت عملي در فصل زمستان (يا قدرت عملي در سرد ترين روز سال ).

قدرت عملی کمترین

قدرت عملي در فصل تابستان (يا قدرت عملي در گرمترين روز سال ).  

میانگین قدرت عملی

ميانگين قدرت عملي فصلي مولدهاي برق  

قدرت قابل تولید نرمال

تواني است كه يك واحد در شرايط عادي و بدون هيچگونه اشكال فني و بدون اثرات سوء بر روي واحد ميتواند توليد كند .

حداکثر قدرت تولیدی همزمان با پیک بار شبکه

حداكثر قدرت توليدي همزمان واحدها در پيك بار شبكه طي يكدوره مشخص كه ممكن است از جمع قابليت توليد واحدها كمتر و يا مساوي با آن باشد .

تذكر 1 – در صورتيكه دوره انتخابي يكسال باشد ، حداكثر قدرت توليد شده بعنوان پيك بار توليد شده سال آن شبكه محسوب مي گردد .

تذكر 2 – از پيك بار توليد شده ساليانه ميتوان جهت محاسبه ضريب بار شبكه استفاده نمود .

تولید ناویژه نیروگاه

جمع انرژي توليدي مولدهاي برق يك نيروگاه كه در طي يك دوره زماني معين (مثلاً يكسال) روي پايانه خروجي مولدها بر حسب کيلووات ساعت  يا مگاوات ساعت اندازه گيري مي شود .

مصرف داخلی واحد

مقدارانرژي الکتريکي كه توسط تجهيزات كمكي و جنبي يك واحد كه جهت راهبري آن چه در حالت كار و چه درحالت توقف لازم است برحسب كيلووات ساعت و در طول يكدوره مشخص را مصرف داخلي واحدگويند.

مصرف داخلی نیروگاه (فنی)

جمع مصارف داخلي كه مستقيماً در توليد نقش دارند (در طول يكدوره مشخص بر حسب كيلووات ساعت) مصرف داخلي فني نيروگاه مي باشد .

مصرف داخلی نیروگاه (غیر فنی)

جمع مصارف داخلي كه مستقيماً در توليد نقش ندارند  (در طول يك دوره مشخص بر حسب كيلووات ساعت) مصرف داخلي غير فني نيروگاه مي باشد .

تولید ویژه (واحد)

تفاضل انرژي ناويژه واحد و مصرف داخلي واحد بر حسب كيلووات ساعت يا مگاوات ساعت است .   

تولید ویژه (نیروگاه)  

  توليد انرژي ويژه، عبارت است از توليد انرژي برق ناويژه منهاي مصرف داخلي نيروگاهها در يك دوره معين و برحسب كيلووات ساعت يا مگاوات ساعت محاسبه مي شود.

حداکثر بار همزمان

در يك سيستم برق كاملاً بهم پيوسته ، حداكثر بار همزمان روزانه، هفتگي، ماهيانه، ساليانه عبارتست از مجموع بار مناطق در لحظه حداكثر بار سيستم به مگاوات.در موارديكه سيستم بهم پيوسته كل كشوررا پوشش ندهد حداكثر بار همزمان از مجموع بار حداكثر شبكه بهم پيوسته و بار مناطق مجزا به مگاوات ، بطور همزمان بدست مي آيد . با توجه به اختلاف ساعت پيك در مناطق مختلف وابسته به يك سيستم سراسري بهم پيوسته ،حداكثر بار همزمان كمتر از جمع بار حداكثر مناطق مي باشد .

حداکثر بار غیر همزمان

عبارت از مجموع بيشترين بارهاي مصرف شده در مناطق مختلف كشور در يك دوره زماني معين است. بيشترين بارهاي مناطق، لزوماً همزمان نيستند.

ضریب بار تولیدی (شبکه)

نسبت کل انرژی توليدی طی يک دوره مشخص  (عموما يک دوره يک ساله ) به حاصلضرب پيک بار سيستم و طول زمان دوره مربوطه به ساعت (عموما 8760 ساعت)

(پیک بار تولیدی*8760)/(کل انرژی تولیدی شبکه در طول سال*100)= درصد ضریب بار تولیدی

ضریب بار واحد

نسبت کل انرژی توليد شده در يک واحد در طی يک دوره مشخص (عموما يک دوره يک ساله) به حاصلضرب قدرت عملی واحد و ساعات کارکرد در دوره مورد نظر

(قدرت عملی*ساعات کار)/(کل انرژی تولیدی شبکه در طول سال*100)= درصد ضريب بار توليدی واحد

ضريب بار نيروگاه ميانگين وزني ضريب بار واحدهاي آن نيروگاه است.

ضریب بهره برداری نیروگاه ، منطقه ، کشور

نسبت كل انرژي توليد شده در يك نيروگاه، منطقه يا کشور طي يك دوره مشخص (عموماً يك دوره يكساله) به حاصلضرب قدرت عملي نيروگاه،منطقه یا کشور و طول زمان دوره مربوط به ساعت .

    ( قدرت عملی * 8760) /( انرژی تولیدی ناویژه * 100)= درصد ضریب بهره برداری

ضریب آمادگی

    ( قدرت عملی)  /(قدرت قابل تولید * 100)= ضریب آمادگی

ضریب ناآمادگی

  ( قدرت عملی)  /(مجموع قدرت غير آماده بهره برداري  * 100)= ضریب ناآمادگی

ضریب خروج اضطراری

 ( اضطراری)  /(خروجی ها و محدودیت ها  * 100)= ضریب خروج اضطراری

نرخ خروج اضطراری

  ( خروجی ها و محدودیت های اضطراری + ذخیره گردان + تولیدشده)  /(خروجی ها و محدودیت های اضطراری  * 100)= نرخ خروج اضطراری

نرخ گرمایشی ویژه

ميزان حرارت مصرفي براي توليد هر كيلووات ساعت را گرمايشي ويژه گويند كه به كيلوكالري بر كيلووات ساعت نشان داده ميشود .

( انرژی الکتریکی تولیدی ناویژه) / ( انرژی حرارتی مصرفی)= نرخ گرمایشی

راندمان حرارتی

با توجه به اين كه انرژي حرارتي يك كيلووات ساعت برق به طور ثابت 860 كيلو كالري است، بازده واحدها يا نيروگاههاي حرارتي از طريق فرمول زير به دست ميآيد:  

(انرژی حرارتی مصرفی به ازای 1 کیلووات ساعت برق تولید شده) / (860 * 100 )= راندمان حرارتی به درصد

قدرت تولید شده در پیک

تواني است كه واحد در زمان پيك توليد كرده است .

قدرت یا انرژی وارد شده (واردات)

عبارتست از مجموع قدرت يا انرژي وارد شده از طريق خطوط فرامنطقه اي (اين رقم با علامت منفي در گزارشهاي ديسپاچينگ ملي نمايش داده مي شود) .

ذخيره

 تفاضل توان قابل توليد و توان توليد شده درپيك است .

ذخيره گردان 

تفاضل توان قابل توليد و توان توليد شده واحدهاي در مدار در زمان پيك است

ذخيره غيرگردان

 توان قابل توليد واحد يا واحدهاي خارج از مدار كه آماده بهره برداري مي باشند .

ذخيره توليد

نسبت مجموع ذخيره هاي گردان و غيرگردان به كل قدرت قابل تأمين در زمان پيك مي باشد و نشاندهنده ميزان ظرفيت توليد آماده اي است كه جهت استفاده در مواقع اضطراري و تغييرات ناگهاني بار بكار مي آيد .

قدرت يا انرژي خارج شده (صادرات)

عبارتست از مجموع قدرت يا انرژي خارج شده از طريق خطوط فرامنطقه اي  (اين رقم با علامت مثبت در گزارشهاي ديسپاچينگ ملي نمايش داده مي شود).

معادل افت فركانس

بخشي از انرژي يا توان مورد نياز مصرف كه در اثر كاهش يا افزايش فركانس از حد نامي ، از بار نامي سيستم كاسته و يا افزوده مي شود .

نياز مصرف

مجموع بار مورد نياز شبكه ، از جمع بار توليد شده توسط مجموع توليد ناويژه نيروگاه ها ،دريافتي از كشورهاي همجوار، معادل افت فركانس ، معادل خاموشي اعمال شده را نياز مصرف ميگويند . نياز مصرف به صورت توان در پيك و انرژي در يك دوره زماني تعيين مي گردد.

 ضريب بار كل

 ضريب بار كل از فرمول زير محاسبه مي گردد.

( 24 * قدرت نصب شده) / ( 100* نیاز مصرف انرژِی کل) = ضریب بار کل

نياز مصرف اصلاح شده

مجموع نياز مصرف شبكه و معادل اعمال مديريت صنايع را نياز مصرف اصلاح شده مي گويند.

انرژي توليد نشده ناشي از محدوديت هاي داخلي

انرژی توليد نشده واحد به دليل معايب و محدوديت های ايجاد شده روي واحد و يا تجهيزات كمكي.

انرژي توليد نشده ناشي از محدوديت داخلي بر اساس قدرت عملي فصلي= زمان محدوديت * مقدار محدوديت در قدرت عملی فصلی نحوه محاسبه : زمان محدوديت ×  مقدار محدوديت در قدرت عملي فصلي برابر است با انرژي توليد نشده ناشي از محدوديت داخلي بر  اساس  قدرت عملي فصلي.

انرژي توليد نشده ناشي از محدوديت هاي خارجي

 انرژي توليد نشده واحد به دليل معايب و  محدوديتهاي اعمال شده به نيروگاه توسط عوامل خارجي(شبكه ، سوخت ، منابع آب پشت سدها و غيره) كه بهره برداري نيروگاه در آن نقشي ندارد

 نحوه محاسبه: انرژي توليد نشده ناشي از محدوديت خارجي بر اساس قدرت عملي فصلي برابر است با

زمان محدوديت * مقدار محدوديت در قدرت عملي فصلي برابر است با انرژي توليد نشده ناشي از محدوديت هاي خارجي بر اساس قدرت عملي فصلي

نيروگاه هاي اختصاصی

 اين نيروگاه ها متعلق به صنايع بزرگ نظير(فولاد مباركه ، ذوب آهن ، مس سرچشمه و …) هستند و برق توليد مي كنند و امكان داد و ستد انرژي با شبكه هاي وزارت نيرو در آنها وجود دارد.

سهم برق از مصرف انرژی نهايي

مصرف انرژي برق تقسيم بر مصرف نهايی انرژی

مقدار آلاينده های محلی در توليد برق

ميزان انتشار ذرات معلق BOD,COD,SO2,NOX تقسيم بر کيلووات ساعت توليد ناخالص (هريک جداگانه)و واحدآن  ppm,ppb  است .

ضريب ذخيره

 ضريب ذخيره کشور از رابطه زير محاسبه می شود:

(ظرفیت عملی نیروگاه) / ( 100* (حداکثر نیاز مصرف - ظرفیت عملی کل نیروگاه ها )) = ضریب ذخیره

کمبود ضریب ذخیره

کمبود ضریب ذخیره از رابطه زیر محاسبه می شود:

   (ظرفیت عملی نیروگاه) / ( 100*((حداکثر نیاز مصرف - ظرفیت عملی کل نیروگاه ها )-  26))= کمبود ضریب ذخیره

متوسط کارکرد نیروگاه

متوسط ساعت کارکرد واحد های يک نيروگاه  

انتقال و فوق توزیع

شبکه

 يک "شبکه" عبارتست از يک سري پست ها، خطوط، کابل ها و ساير تجهيزات الکتريکي که به منظور انتقال انرژي از نيروگاه ها به مصرف کننده نهايـــي متصل شده اند . دامنه شبکه ممکن است ، به عواملي غير از گروه بندي الکتريکي اتصالات يا تجهيزات محدود شود، به عنوان مثال ، ممکن است محدوديتي بر يک ناحيه جغرافيايي خاص ، يک ولتاژ ، يک نوع جريان ، يک مالکيت مطرح باشد يا ممکن است که آن تابعي از مرز بين نيروگاهها و مصرف کننده هاي انرژي الکتريکي باشد .

شبکه به هم پيوسته

شبكه اي است كه مي تواند به صورت ملي و يا فراملي در وظيفه اصلي خود قابل تنظيم باشد به طوريكه هم از نظر اقتصادي و هم از نظر كارآيي بتواند درخواست هاي انرژي برق را با توليد آن به سطح بهينه برساند .

خارج از شبکه

شبكه هاي منطقه اي، استاني و يا شبكه هاي جزيره اي كه به شبكه هاي مجاور يا شبكه بهم پيوسته سراسري ارتباط و اتصال نداشته باشند .

مدار يک خط يا کابل الکتريکي  

عبارت است از تعدادي از هادي هاي بطور الکتريکي غير قابل تفکيک که يک سيم سه فاز يا سيستم ديگري را تشکيل مي دهند و قادر به انتقال انرژي الکتريکي از يک نقطه به نقطه ديگر هستند .

پست یا ایستگاه برق

محلي است كه با مجموعه اي از تاسيسات و تجهيزات برقي شامل ترانسفورماتورها ، كليدها ، سكسيونرها ، وسايل اندازه گيري ، خطوط ورود و خروج ، راكتور و كاپاسيتور و بي هاي مختلف براي انتقال و توزيع برق از آن استفاده ميشود .

پست بخشي از يک شبکه است ، که در يک مکان مفروض متمرکز شده و جهت اتصال و قطع انتخابي مدارات الکتريکي در داخل يک شبکه بکار ميرود . مضافاً اينکه ممکن است قابليت انتقال انرژي الکتريکي بين شبکه هايي که در سطوح ولتاژي متفاوت بهره برداري مي شوند وجود داشته باشد .

انواع پست از نظر جغرافيائي

1-پست GIS (كمپكت فشرده) : به پستي گفته مي شود كه عايق استفاده شده در آن گاز SF6 است . يعني تمام اجزاي پست (بريكر - باسبار - سكسيونر و …) با فضاي آزاد ارتباطي ندارد Gas Isolated Substation و به همين دليل فضاي كمي را اشغال مي نمايد و سرپوشيده است (indoor)

2-پست متعارف (AIS ): به پستي گفته مي شود كه كليه تجهيزات اصلي در فضاي باز قرار مي گيرند و با توجه به شرايط آب و هوائي سطح اشغال شده توسط آن در مقايسه با پست فشرده بزرگتر است .

3- پست سيار : به پستي گفته مي شود كه در مواقع اضطراري و به طور موقت با نصب يك ترانسفورماتور سيار در محدوده خطوط انتقال به صورت T-off يا ورود و خروج برق بخشي از مصرف كنندگان تامين ميگردد .

انواع پست از نظر تجهيزات

1- پست SS (Switch Station) (کليد خانه) اين پست فقط شـــــامل خطوط انتقال و كليد و سكسيونر و راكتــــور مي باشد . مثال : پست رودشور - جلال – تيران و غيره

2- پست GS  (Generator station) يــــــا ( پست بلافصل نيروگاهی) اين پست متصل به يك نيروگاه  مي باشد و به  آن دسته از پست هايي اتلاق مي گردد كه انرژي توليدي نيروگاه را به شبكه انتقال ميدهند ، اين پستها جزء پست هاي انتقال نيستند و مالكيت آنها با نيروگاه مي باشد .

3- پست های معمولی انتقال و فوق توزيع اين پست ها دارای دو يا چند سطح ولتاژ می باشد که توسط ترانسفورماتور به يکديگرمتصل اند .

ولتاژ

 اختلاف پتانسيل الکتريکي بين دو نقطه از يک مدار را گويند .

ولتاژ طراحي مدار يک خط يا کابل الکتريکي (کيلوولت آمپر) 

 عبارت است از حداکثر ولتاز نرمال بين فازهايي که بر اساس آنها طراحي و ساخته شده است .

ولتاژ بهره برداري مدار يک خط يا کابل الکتريکي (کيلوولت آمپر)

 عبارت است از حداکثر ولتاژ بين فازها که مدار عموماً به ازارء آن بهره برداري مي شود .

ترانسفورماتور

دستگاهـي است که در پست يا ايستگاه بـرق نصب مي شود و جهت افزايش يا کاهش ولتاژ يک مدار الکتريکي بکار مي رود. 

نسبت تبديل  

همان نسبت ولتاژ اوليه و ثانويه و (ثالثيه) در ترانسفورماتورهاي پست (ايستگاه برق) است که نشان مي دهد انرژي الکتريکي با چه ولتاژي وارد ترانسفورماتور مي شود و با چه ولتاژهايي از آن خارج مي شود .

حداکثر بار اکتیو (توان مؤثر)

حداكثر توان حقيقي كه از ترانسفورماتورهاي پست در طول يكدوره يكساله مي گذرد .

حداکثر بار راکتیو (توان غیرمؤثر)

حداكثر توان راكتيو كه از ترانسفورماتورهاي پست در طول يكدوره يكساله مي گذرد .

ظرفیت پست

ظرفيت نامي يك ايستگاه برق بر اساس مجموع قدرت ظاهري ترانسفورماتورهاي نصب شده در آن بر حسب مگاولت آمپر و يا بر اساس ظرفيت حرارتي شينه بر حسب كيلوآمپر مي باشد.

ظرفیت راکتور

عبارتست از ظرفيت نصب  شده نامي راكتور، حك شده بر روي پلاك مشخصه آن بر حسب كيلووار يا مگاوار .

ظرفیت خازن

عبارتست از ظرفيت نصب شده نامي هر مجموعه خازني به كيلووار يا مگاوار كه بر روي پلاك مشخصه آن حك شده است . 

نسبت حداکثر بار به ظرفیت

(جمع ظرفیت ترانس ها * 0.9 ) / (حداکثر بار اکتیو * 100 )= نسبت حداکثر بار به ظرفیت

طول مدار

عبارتست از ميانگين طول واقعي هادی يك مدار از پست مبدا تا پست مقصد به کيلومتر

طول مدار يک خط يا کابل الکتريکي (کيلومتر) عبارت است از طول حقيقي هر يک از هادي هاي آن يا متوسط طول هاديها ، در صورت وجود اختلاف قابل ملاحظه در طول هاي آنها

طول مسیر

عبارتست از مجموع فاصله دكلهاي خط بين دو نقطه مبدا خط و مقصد آن يا اولين پست بعد از پست مبدا به كيلومتر به عبارت ديگر طول مسير يک مدار يا خط الکتريکي (متر يا کيلومتر)، اعم ازهوايي يا زير زميني عبارت است از طول تصوير واقعي آن.

در آمار انبوه بهتر است طول مدار به جاي طول مسير قيد شود . 

نام هادی

نام تجاري - فني هادي كه در خط انتقال مورد استفاده قرار گرفته است .  

طول كابل خط

در خطول زير زميني، طول تعداد رشته كابل هاي بكار گرفته شده در طول مسير

نوع غلاف

در خطوط زير زميني جنس غلاف كابل مورد استفاده قرار گرفته شده که معمولاً مسي – آلومينيومي است.

سطح مقطع 

سطح مقطع موثر كابل خط زميني (بر حسب ميليمتر مربع)

جريان مجاز

حداكثر شدت جرياني كه هادي در آن زمان به حد حرارتي مي رسد . حداكثر جرياني كه بدون صدمه زدن به هادي بطور دائمي مي تواند از هادي عبور نمايد .

تعداد باندل

عبارتست از تعداد هاديهاي هر فاز كه مي تواند 2و3و4 سيم باشد كه به وسيله جداساز با فاصله معين وموازي با يكديگر نگاه داشته مي شود و با يكديگر در ارتباط ميباشند.

سيم محافظ

سيمي است كه معمولاً  براي محافظت هاديهاي فاز وساير تجهيزات در مقابل برخورد مستقيم صاعقه مورد استفاده قرار ميگيرد و در بالاترين قسمت برج نصب مي گردد و از طريق برج به زمين اتصال دارد و جنس آنها فولاد گالوانيزه يا با پوشش آلومينيوم و يا از نوع آلومينيوم فولاد است كه جديدا از نوع با هسته فيبرنوري نيز استفاده شود .

کد دیسپاچینگ خط

شماره شناسايي خط بر اساس دستورالعملهاي ديسپاچينگ مي باشد . در شماره گذاري خطوط انتقال از دو حرف و سه رقم استفاده مي گردد كه حرف اول و دوم به ترتيب علامت شناسايي پست ابتدا و پست انتهاي خط و اولين رقم بعد از حروف شناسايي ، نشاندهنده سطح ولتاژ و دو رقم بعدي نشانگر شماره خط مي باشند .

خط چند مداره

خطی است كه داراي چندين مدار برق با يك ولتاژ يا ولتاژهاي مختلف مي باشد.

خط تک مداره  

خطی است كه تنها يك مدار الكتريكي پست ابتدا را به پست انتها متصل نمايد .

برج زاويه اي يا دكل كششي (TensionTower) 

دكلي است كه زاويه مجاز انحراف خط در آن زياد است و با توجه به نوع آن مي تواند اختلاف كشش در دو طرف را تحمل كند . زنجيره مقرهها در امتداد سيم قرار ميگيرند . از اين نوع دكل در مسير مستقيم يا نقاط زاويه استفاده مي شود.

برج آويزی  يا دكل آويزی   (Suspension Tower)

دكلي است كه زاويه مجاز انحراف خط در آن از چند درجه تجاوز نمي كند و زنجيره مقره بصورت I ، II يا Vتك يا چند تائي مي باشد و كشش افقي سيم در دو طرف آن مساوي است .

زنجيره مقره

 ارتباط چند مقره سري شده با دکل را گويند .

جنس مقره 

مي تواند شيشه اي يا سراميکي و يا سليکون رابر باشد .

نوع برج  

 مي تواند فلزي بصورت ( دکل يا تلسکوبي )و يا چوبي و يا سيماني باشد .

سيم محافظ (سيم گارد )

مي تواند سيم معمولي يا غير فيبر نوري (7NO8 ويا ...) و يا کابل فيبر نوري (OPGW و يا . .. ) باشد .

در فرمول ( Z(R,X,B

Z : امپدانس الکتريکي خط يا مقاومت ظاهري خط                             R : مقاومت الکتريکي خط بر حسب اهم بر کيلومتر

X : اندوکتانس خط يا مقاومت القايي خط بر حسب اهم بر کيلومتر         B : سوسپتانس خط

خروج طبق برنامه

 خروج ازمدار واحد نيروگاهي ، خطوط و يا تجهيزات پست ها که براساس برنامه ساليانه قبل از شروع هر سال توسط ديسپاچينگ تعيين و تصويب مي گردد .

خروج اضطراري

خروج واحد نيروگاهي ، خطوط و يا تجهيزات پست ها بدليل وقوع خرابي يا شرايط ديگر که در برنامه ساليانه پيش بيني نشده باشد .

برقدارکردن

در مدار قرار گرفتن واحد نيروگاهي ، خطوط و يا تجهيزات پست ها براي اولين مرتبه و يا بعد از تعميرات درازمدت

خروج با موافقت

خــروج واحد نيروگاهي ، خطـوط و يا تجهيزات پست ها بصورتيکه طبق برنامه ساليانه نباشد ولي بدليل شرایط موجود در شبکه و با هماهنگي با ديسپاچينگ منطقه اي يا ملي انجام گيرد .

تحت تانسيون

در مدار قرار گرفتن خطوط و يا تجهيزات پست ها براي انجام برخي از آزمايشات و يا تحويل از پيمانکار بدون بارگيري در شبکه

خروج خودکار

خروج واحد هاي نيروگاهي خطوط و يا تجهيزات پستها بدليل عمل کردن حداقل يکي از دستگاه هاي حفاظتي (عامل انساني در آن دخالت ندارد )

وصل مجدد

وصل خطوطي که در اثر خارج شدن خودکار بدليل عملکرد سيستمهاي حفاظتي به طور اتوماتيک مجددا" در مدار قرار گيرند .

انرژی عبوری از خط

مجموع قدر مطلق انرژی عبوری از خط در طول يک سال .

توزیع

شبکه توزیع

مجموعه ای متشکل از خطوط هوايي و زميني فشار متوسط و فشار ضعيف و پستهاي زميني و هوايي مي باشد که براي توزيع انرژي برق در يک محدوده معين بکارگرفته مي شود.

فروش

فروش داخلی:

 فروش برق در داخل کشور به مشترکين و بر اساس تعرفه های اعلام شده توسط وزارت نيرو انجام می گيرد.

فروش برون مرزی

 فروش برق بر اساس ميزان تبادل انرژی با کشورهای مختلف و بر اساس نرخ تبادل مندرج در قرارداد انجام می گيرد .  ممکن است نرخ تبادل بر اساس ساعات مختلف شبانه روز و فصول

مختلف سال متفاوت باشد.

 مشترکين

اشخاص حقيقي يا حقوقي كه انشعاب يا انشعاب هاي مورد تقاضاي آنها بر طبق مقررات برقرار شده باشد .

 مشترکين عمومی

کلیه سازمان ها و ادارات دولتی ، بیمارستان ها ، اماکن و ....

سایر مصارف

بجز مشترکین خانگی ، سایر مشترکینی که مشمول تعاریف مشترکین عمومی ، کشاورزی و صنعتی قرار نمی گیرند ، مشمول تعرفه سایر مصارف (تعرفه شماره 5) می باشند .

کنتورهای چند زمانه

کنتورهای دیجيتالی قابل برنامه ريزی که توانايي ثبت جداگانه انرژی مصرفی مشترک در ساعات کم باری، عادی و پرباری شبانه روز را دارا می باشند .

تلفات شبکه توزیع

تلفات انرژی است که در تجهيزات و خطوط توزيع در يک شبکه يا سيستم معين پديدار می شود.

مدیریت مصرف

بهينه سازي الگوي نياز مصرف مشتركين با انگيزه افزايش ضريب بارشبكه ويا اجتناب از اعمال خاموشي ، بدون اخلال در فرايندهاي مشتركين.

مدت خاموشی به مشترک

 از رابطه زیر محاسبه می شود:

(انرژی تحویلی) /( انرژی توزیع نشده * 1000) = نرخ انرژی توزیع نشده در هزار

فروش مستقيم در شرکت های توزيع  

فروش به مشترکينی که روی ولتاژهای فشار متوسط دارای فيدر اختصاصی از پست فوق توزيع بوده و دارای لوازم اندازه گيری اختصاصی در پست فوق توزيع می باشند. همچنين ديماند مصرفی آنها دو مگاوات به بالا است و معمولا" جزء تعرفه های صنعتی و عمومی هستند.

فروش مستقيم در شرکت های برق منطقه ای

فروش به مشترکين خاصی که روی ولتاژ 63کيلوولت و به بالا تغذيه می گردد.

نیروی انسانی

1-    نيروي انساني شاغل اعم از كارمند و كارگر داراي

سه وضعيت استخدامي ، رسمي ، حكمي ( ثابت ) و قراردادي به شرح زير مي باشد :

الف : كاركنان رسمي

اين قبيل كارمندان تابع مقررات  استخدامي شركت هاي دولتي و از نظر بازنشستگي تابع قانون استخدام كشوري    مي باشند و از اين قبيل كارمندان كسورات بازنشستگي به ميزان 5/22% كسر ميگردد كه سهم كارمند 9% و سهم كارفرما 5/13% مي باشد .

ب : كارکنان حكمي ( ثابت )

اين قبيل كاركنان به دو دسته به شرح زير تقسيم مي گردد .

1-   كارمندان حكمي : اين قبيل كارمندان از نظر استخدامي تابع مقررات استخدامي شركت هاي دولتي و از نظر بازنشستگي تابع صندوق تامين اجتماعي مي باشند از اين قبيل كارمندان 27% حق بيمه كسر   مي گردد كه 7% به عهده كارمند و 20% به عهده كارفرما مي باشد .

2-   كارگران حكمي : اين قبيل كارگران از نظر استخدامي تابع قانون كار جمهوري اسلامي ايران مي باشند و از نظر بازنشستگي تابع قانون صندوق تامين اجتماعي بوده و از اين قبيل كارگران 30% حق بيمه كسر مي گردد كه 7% به عهده كارگر ، 20% به عهده كارفرما و 3% نيز بابت بيمه بيكاري است كه به عهده كارفرما   مي باشد .

 ج : كاركنان قراردادي

اين قبيل كاركنان نيز به دو دسته به شرح زير تقسيم مي گردند:

1-    كارمندان قراردادي

اين قبيل کارمندان از نظر مقررات استخدامی تابع قانون استخدام  شركت هاي دولتي و از نظر مقررات  بازنشستگي تابع صندوق تامين اجتماعي مي باشند و مبناي كسور حق بيمه آنها 27%  مي باشد .

2-    كارگران قراردادي

اين قبيل كارگران از نظر استخدامي تابع قانون كار جمهوري اسلامي ايران مي باشند و از نظر بازنشستگي تابع صندوق تامين اجتــماعي هستند و مبناي كسور حق بيمه نيز 30% مي باشد .

مامور

براساس مصوبه وزارت نيرو به كاركنان رسمي برقهاي منطقه اي كه بدون بازخريد كردن در شركتهاي اقماري مشغول بكار مي باشند اطلاق مي شود و اگر فرد در شركتهاي اقماري بصورت قراردادي استخدام شده باشد و در شركت مادر كار كند ، جزء كاركنان قراردادي شركت اقماري محسوب ميگردد .

توضيح اينكه ماموران انتظامي جزء پرسنل نيروي انتظامي بوده و در آمار پرسنل شركت ها منظور نمي شوند .

بخش مشاغل

بخش هاي مختلف شغلي موجود در طرحهاي پرداخت حقوق و مزاياي وزارت نيرو

كد 000/10 بخش مشاغل دفتري و اداري و مالي ونيمه تخصصي  

كد 000/20 بخش مشاغل فني نيمه تخصصي

كد 000/30 بخش مشاغل كارشناسي و مديريت اداري و مالي   

كد 000/40 بخش مشاغل كارشناسي و مديريت فني و مهندسي

كد000/50 بخش مشاغل خدماتي( كارمندان رسمي خدماتي )

كد 000/70 بخش مشاغل كارگري فني

كد 000/80 بخش مشاغل كارگري خدماتي

مالی

استهلاک

کاهش تدريجی در ارزش تاسيسات برق حاصله از بهره برداری ، فرسودگی ، کهنگی، عوامل طبيعی، خرابی، ناياب شدن، گذشت زمان و غيره که به حساب هزينه استهلاک منظور می شود.

استهلاک انباشته

جمع مبالغی است که از زمان تحصيل دارايی به حساب هزينه استهلاک منظور شده است را هزينه استهلاک انباشته می نامند و آنرا در طرف دارايی ترازنامه در زير   دارايی  مربوطه می نويسند و از آن کم می کنند تا مانده مستهلک نشده بدست آيد.

بهای دفتری

مبلغی است که برای دارايی ها پس از کسر استهلاک انباشته ثبت می گردد.به عبارت ديگر مانده مستهلک نشده دارايی ، بهای دفتری ناميده می شود.

بهای تمام شده

مبلغ نقد پرداخت شده يا قابل پرداخت و يا ارزش نقدی اموال و خدمات ديگری که برای تحصيل کالاها، خدمات و يا ساير دارائی ها صرف و يا تعهد می شود تا دارايی در شرکت قابل استفاده گردد بهای تمام شده دارايی ناميده مي شود.